ཨ་ལེ་སུ་ཁཱན་སྒྲེལ་ཀྱི་བསྡུ་ཉར་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་།

སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠་ཟླ་གསུམ་པ་ནས་ཟླ་བདུན་པ་བར་ངོ་མཚར་ལྡན་པའི་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ཞིག་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་དུ་ཡོད་པའི་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་Smithsonian’s Sackler Gallery གི་སཱ་ཁ་ལེར་དངོས་བཤམས་ཁང་ནང་གཟིགས་འབུལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་།   མཆོད་ཁང་དེ་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་རབ་གནས་དང་བྱིན་རླབས་བསྩལ་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདིའི་ནང་གི་ཅ་དངོས་རྣམས་ཨ་ལེ་སུ་ ཁཱན་སྒྲེལ་ Alice s. Kandellསྒེར་ངོས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལ་བསྡུ་རུབ་ཉར་ཚགས་གནང་བ་དང་། མཆོད་ཁང་ནང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་དང་། ཐང་ག  གོས་རྒྱན། ཆོས་དཔེ། མཆོད་རྟེན། དུང་། རོལ་ཆ། མཆོད་མེ། ཁྲི། མདུན་ཅོག་སོགས་བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཅ་དངོས་དང་ཡོ་བྱད་༢༢༠་ཙམ་འདུག

སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠་ནང་ལྕམ་ཨ་ལེ་སུ་ཡིས་བསྡུ་རུབ་ཉར་ཚགས་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་ནེའུ་ཡོག་ནང་ཡོད་པའི་མོའི་སྡོད་ཁྱིམ་ནས་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ཏུ་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནང་དངོས་བཤམས་གཟིགས་འབུལ་ཆེད་གནས་སྤོ་བྱས་པ་དང་། སྐབས་དེར། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་འདིར་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་དངོས་བཤམས་གཟིགས་སྟོན་གནང་བའི་ཟླ་ངོ་བཞིའི་སྐབས་རིང་ལྟ་སྐོར་བ་འབུམ་གསུམ་ཙམ་སླེབས་འདུག དེ་མིན། བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འགྲེམས་སྟོན་གནང་བ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གིས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་དགུ་རིང་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པའི་ཁྲོད་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་བཞིའི་ནང་གི་གཅིག་ཀྱང་རེད་འདུག

སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠་ཟླ་བ་༧་ཚེས་༡༦་ཉིན་ལྕམ་ཨ་ལེ་སི་ཁཱན་སྒྲེལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ལྷན་ཁང་ལ་ཞལ་འདེབས་སུ་ཕུལ་རྒྱུ་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེར་༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཆེད་ཕེབས་གནང་འདུག ༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན།  “ཁྱེད་རང་གི་ཀུན་སློང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག   བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།མི་མང་བོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ཞི་བདེའི་ལྟ་བ་གོ་རྟོགས་ཟབ་མོ་ཐོབ་པར་ཕན་ངེས་རེད་”  ཅེས་གསུངས། ལྕམ་ཨ་ལེ་སུ་ཡིས་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་འགྲེམས་སྟོན་ལྷན་ཁང་ལ་ཞལ་འདེབས་གནང་སྐབས།“བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་དད་གུས་དང་གཅེས་ཉར་ཡག་པོ་གནང་ས་ཞིག་ཏུ་ཕུལ་བ་ཡིན།སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་ལྷན་ཁང་གིས་བོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་སྒྲིག་པའི་མཆོད་ཁང་འདི་གཅེས་ཉར་བྱེད་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དང་།ཅ་དངོས་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་སྒྲིག་ཏེ་བོད་ཀྱི་འབྱོར་ལྡན་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ནང་ཡོད་པའི་མཆོད་ཁང་ལྟར་གཟིགས་མོར་བཤམས་སྟོན་གནང་རྒྱུ་རེད།” ཞེས་གསུངས།

སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ནི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ནང་ཡོད་པའི་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་ས་ནི་ཨར་ཐུར་སཱ་ཁ་ལེར་ Arthur M. Sackler Gallery སྒྱུ་རྩལ་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཡིན་པ་དང་།བཤམས་སྟོན་ཁང་འདི་ནི་སི་མེ་ཐི་སོ་ནེའུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད། དངོས་བཤམས་ཁང་འདིར་ཨེ་ཞི་ཡའི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་གནང་བཞིན་འདུག

སཱ་ཁ་ལེར་སྒྱུ་རྩལ་བཤམས་སྟོན་ཁང་གི་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་པ་རཱ་བྷེ་ཡིས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་དོན། “ང་རང་ལྕམ་ཨ་ལེ་སུ་ཡི་སྡོད་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་པ་ན། བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདི་མཐོང་བ་དང་།དེ་ནི་ཡིད་དབང་རབ་ཏུ་འཕྲོག་པ་ཞིག་རེད།མོས་རེ་འདོད་དང་དཀའ་སྤྱད་ཀྱིས་མཆོད་ཁང་འདི་བསྡུ་རུབ་ཉར་ཚགས་གནང་དང་།སཱ་ཁ་ལེར་བཤམས་སྟོན་ཁང་ལ་ཞལ་འདེབས་གནང་བ་དེ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ལ་ཆེད་མངགས་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སའི་ནང་མི་མང་ལ་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན” ཟེར།

ལྕམ་ ཨ་ལེ་སུ་ཁཱན་སྒྲེལ་ནི་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་། མོ་ནི་བྱིས་པའི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་བ་ཞིག་དང་པར་རྒྱག་མཁན་ཞིག་རེད།ལྕམ་ཁཱན་སྒྲེལ་སློབ་ཕྲུག་ཡིན་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ་མ་ཟད།ཧི་མ་ལ་ཡའི་འདབས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱན་ཕྲན་བལ་ཡུལ་དང་འབྲས་ལྗོངས།ལ་དཱགས་སོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་དང་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད།སྤྱི་ལོ་༡༩༦༦་ནས་༡༩༧༩་བར་མོ་འབྲས་ལྗོངས་གཙོ་བྱས་ས་ཁུལ་དེ་དག་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཏེ་འདྲ་པར་ཁྲི་གཅིག་དང་སྟོང་ལྔ་ཙམ་རྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡་ལོར་འདྲ་པར་དེ་རྣམས་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ནང་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་པ་དང་། མོས་རང་ཉིད་ཀྱི་པར་ཆས་བེད་སྤོད་བྱས་ཏེ་ཧི་མ་ལ་ཡིའི་རིག་གཞུང་དང་མི་དམངས། ལྷག་པར་དུ་འབྲས་ལྗོངས་མི་དམངས་ཀྱི་འགྲོགས་བདེ་བའི་གཤིས་ཀ་དང་། སྒྱུ་རྩལ། མཛེས་ལྗོངས་སོགས་ནུབ་གླིང་དུ་ངོ་སྤྲོད་དང་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་འདོད་པ་ཡིན་ཟེར།ཉེ་བའི་ཆར་འདྲ་པར་དེ་རྣམས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཞལ་འདེབས་སུ་ཕུལ་འདུག

མོས་རང་སྒེར་ངོས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་རིག་གཞུང་། སྒྱུ་རྩལ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་སོགས་གཅེས་ཉར་བྱེད་ཆེད།རང་ཉིད་ཀྱི་སྡོད་ཁྱིམ་ན

ང་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ཞིག་བཟོ་བསྐྲུན་གནང་བ་དང་།མཆོད་ཁང་དེའི་ནང་གི་ཅ་དངོས་ཡོ་བྱེད་རྣམས་ལོ་ངོ་མང་བོ་ཞིག་གི་རིང་བསྡུ་རུབ་དང་ཉར་ཚགས་གནང་འདུག  ཅ་དངོས་དེ་དག་ནི།  དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་ནས་བཅུ་དགུ་བར་བྱུང་བའི་རྩ་ཆེ་ལ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་དག་རེད། ལྷག་པར་དུ།དུང་དང་བྱི་རི་ཡིས་ཕྲ་རྒྱན་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་འདྲ་དང་། དར་གོས་ལས་གྲུབ་པའི་ཐང་ག གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲོལ་མའི་ལུ་མ་སོགས་ཡོད་འདུག

ལྕམ་ཨ་ལེ་སུ་བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཞིག་འདུག  བོད་བརྒྱུད་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཆོད་ཁང་འདིའི་ནང་གི་སྐུ་འདྲ་དང་ཅ་དངོས་ཡོ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མོ་ལ་དད་སེམས་འཕེལ་བ་དང་།ལུས་སེམས་གཉིས་ལ་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་འདུག་ཟེར།

 

སྤྱི་ལོ་༢༠༠༩་ལོར་ཁོ་མོས་བསྡུ་རུབ་ཉར་ཚགས་གནང་བའི་སྐུ་འདྲ་དང་།ཐང་ག ཅ་དངོས་རྣམས་པར་སྒྲོམ་བཟོས་ཏེ་༼བོད་ཀྱི་མཆོད་ཁང་། ཨ་ལེ་སི་ ཁཱན་སྒྲེལ་གྱི་བསྡུ་རུབ་ཀུན་བཏུས༽ཞེས་པ་ཞིག་པར་བསྐྲུན་གནང་འདུག

Advertisements
Posted in Uncategorized | མཆན་འདེབས།

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཚོགས།

སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡་ཟླ་༡༢་ཚེས་༩་ནས་ཚེས་༡༤་བར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པ་དེ་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཀོ་ལོམ་སྤི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་འཚོགས་འདུག

བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཀོ་ལོམ་སྤི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་། ཀུན་ཕན་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པ། ཞང་ཞུང་སློབ་གཉེར་ཁང་། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་བཅས་ཀྱིས་མཉམ་རུབ་ཐོག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ཞིག་རེད།

བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་འདི་ལ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་དཔོན། རྩོམ་སྒྲིག་པ། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་མཁན། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཐོག་བོད་ཡིག་བཟོ་བཀོད་པ་སོགས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་ཡིག རིག་གནས་ཆེད་མཁས་པ་མང་བོ་ཞིག་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བ་དང་།  རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་ནམ་མཁའི་ནོར་བས་ཚོགས་ཞུགས་ཚོ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་དེའི་ནང་། “ད་ལྟའི་དུས་འདིར་འཛམ་གླིང་འདི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བའི་གྲངས་འབོར་དེ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གསོན་ཤུགས་དེ་ཡང་ཉམས་དམས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ནི་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་མེད་མོད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་གོ་ལ་གཅིག་གྱུར་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདི་མ་ཚོར་བའམ། དེ་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་མཉམ་ལས་བྱེད་མ་ཐུབ་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཀྱང་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད།

ཚོགས་འདུ་འདི་ནི་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཕན་ཚུན་བརྩི་བཀུར་གྱི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་གོ་ལ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་གོ་རིམ་ཁྲོད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཏེ། བོད་སྐད་དེ་འདྲ་མཉམ་ངང་འཛམ་གླིང་གི་འཕེལ་རིམ་ནང་དུ་ཞུགས་ཐུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

འདིར་ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བྱ་བ་ལམ་འགྲོ་ཡོང་བ་དང་ཚོགས་འདུའི་གྲུབ་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་ཡོད།” ཅེས་བཀོད་འདུག

ད་ཐེངས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་དེ་ཚོགས་ཆུང་ཁག་རེ་རེ་དགོས་ཏེ་དུས་ཚོད་བཟོས་འདུག ཚོགས་ཆུང་དེ་དག་ནི། སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་། སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན། ཐ་སྙད་གསར་པ་གཅིག་འགྱུར་བཟོ་རྒྱུའི་སྐོར། ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གསར་བའི་སྐོར། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ། བོད་ཡིག་ཕ་སྐད་མ་ཡིན་པ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པ། རྩོམ་སྒྲིག  ཚིག་མཛོད། བརྡ་སྤྲོད་བཅས་ལ་དབྱེ་འདུག

སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་ཡིག་བཀོལ་ཡུལ་གྱི་ས་གནས་དང་དུས་ཚོད་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སའི་ཁྱབ་ཁོངས་བརྟན་པོ་ཞིག་འཛུགས་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་སྐད་ཡིག་འདི་གསོན་གནས་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་ཆེར་རུ་གཏོང་ཐབས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱས།

སྐད་ཡིག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་དང་འདབས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དབར་ལ་ཕན་ཚུན་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གནས་བརྗེ་རེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱུང་ནས་སྐད་ཡིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཐོག་ནས། བོད་སྐད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། འཕེལ་རིམ། དེ་བཞིན་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། བོད་སྐད་དང་སྐད་ཆ་གཞན་རྣམས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། སྐད་ཆ་མི་འདྲ་བའི་བར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན། ཕན་ཚན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤན་ཞུགས། མིང་ཚིག་བར་གྱི་ཁྱད་ཆོས། དེ་བཞིན་སྐད་ཆའི་རིགས་ཇི་ཡིན་ཐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་བགྲོ་གླེང་གནང་།

ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གཅིག་འགྱུར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་ཚན་རིག་དང་། ལག་རྩལ། ཆབ་སྲིད། མཚན་ཉིད་རིག་པ། དེ་བཞིན་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན། འཛམ་གླིང་གི་ཚིག་མཛོད་ནང་མིང་ཚིག་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་གསར་སྣོན་བྱས་པ་དང་།  ཐ་སྙད་གསར་པ་གཅིག་འགྱུར་བཟོ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་བོད་ཡིག་ནང་གི་ཆེད་སྤྱོད་མིང་ཚིག་གསར་པ་བཟོ་རྒྱུ་དང་། དེ་དག་གཏན་འབེབ་བྱ་རྒྱུར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ངལ་ཁག་ལ་བགྲོ་གླེང་དང་། བོད་ཡིག་བཀོལ་མཁན་གྱི་ཡུལ་གྲུ་སྤྱི་ལ་བེད་སྤྱོད་པའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཁག་གཅིག་འགྱུར་བཟོ་བའི་རྒྱུད་རིམ་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་།

ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གསར་བའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་གྱི་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་གློག་ཀླད་(ཀམ་པུ་ཊི)་དང་། ལག་འཁྱེར་ཁ་པར། དྲ་རྒྱ་ཐོག་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གསར་བསྐྲུན་དང་། བོད་ཡིག་འབྲི་སྐབས་འདོགས་བརྩེགས་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་སེལ་ཐབས། བོད་ཡིག་གཅིག་འགྱུར་གྱི་ཡིག་གཟུགས་བེད་སྤྱོད་གནང་ཐུབ་རྒྱུ། བོད་ཡིག་ཞིབ་དག ཚིག་མཛོད་གསར་གཏོད་སོགས་ཀྱི་ཐད་བགྲོ་གླེང་གནང་།

ཁ་བ་གངས་ཅན་བོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གསུང་རབ་བོད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་པའི་དཔེ་རྙིང་མང་ཤོས་ཀྱི་གནས་ཤིག་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱི་དར་རྒུད་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར། ཕྱིའི་བཙན་འཛུལ་གྱིས་གནས་སྟངས་འོག དཔེ་རྙིང་མང་པོ་ཞིག་གཏོར་བརླག་དང་རྩ་ཡལ་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་མཁན་ཚོས་དེང་གི་བོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་གནས་སྟངས་སྐོར་དང་། སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པའི་ལས་ཀའི་གོ་རིམ་དང་། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ལ་དམིགས་འདོན་བྱས་ནས་དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབ་གནང་མཁན་བར་ལ་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་དང་མཉམ་འབྲེལ་སྤེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་།

བོད་ཡིག་ཕ་སྐད་མ་ཡིན་པ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་ཆུང་གིས་མི་རིགས་གཞན་པ་ལ་བོད་ཀྱི་ཡིག་གེ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་སྐོར་དང་། བོད་ཡིག་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་རྒྱུ། སློབ་དེབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་།

དེ་བཞིན་དུས་དེབ་དང་གསར་འཕྲིན་སོགས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་སྟངས་དང་ཐབས་ལམ་སྣ་ཚོགས། ལམ་སྟོམ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་གནང་འདུག རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་གི་ཚོགས་འདུ་ཞོར་དུ་བོད་ཕྱི་ནང་གི་གླུ་བ་ཁག་ཅིག་གདན་འདྲེན་གྱིས་གླུ་གར་རོལ་ཚོགས་ཤིག་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བ་དང་། དེར་ནུབ་གླིང་ནང་གནས་སྡོད་བོད་མི་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་དགའ་སྣང་ཡོད་པའི་མི་རིགས་མང་པོ་ཕེབས་ཞུགས་གནང་འདུག

རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོ་དེ་༡༩༨༧་ལོར་རྒྱ་གར་ནང་འཚོགས་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་༡༩༩༢་ལོར་ཨི་ཊཱ་ལི་ནང་འཚོགས་འདུག

Posted in Uncategorized | མཆན་འདེབས།

ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་མངའ་ཁུལ་གྱི་བོད་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་གསོལ་ཚུགས་དྲངས།

སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡་ཟླ་༡༡་ནང་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་བློ་བཟང་སེང་གེ་དང་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ཏུ་ཕེབས་པ་དང་། རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁུལ་བོད་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གསོལ་ཚུགས་ཤིག་དྲངས།

གསོལ་ཚིགས་འདིའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་སྐུ་ཚབ་རྒྱ་རི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་བློ་བཟང་སྙནགྲགས་རྣམས་གཉིས་ཀྱང་ཕེབས་འདུག གསོལ་ཚུགས་འདི་ནི་ནུབ་གླིང་ནང་གནས་སྡོད་བོད་མིས་བཀའ་བློན་ཁྲི་བ་དང་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ལ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་པར་ཆེ་བསྟོད་དང་འཚམས་འདྲི་ཆེད་ཕུལ་བ་ཞིག་རེད།

གསོལ་ཚུགས་སྐབས་ཚོགས་གཙོ་སྐལ་ལྡན་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་ཁ་བཏགས་ཕུལ། ཁོང་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་སའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་བོད་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཆེད་ནུས་པ་གང་ཡོད་འདོན་པ་དང་།     བོད་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པ། བོད་མིའི་དམ་ཚིག་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་འདིར་འཚར་ལོངས་འབྱུང་བའི་བྱིས་པ་ཚོ་བོད་ཡིག་གི་འཛིན་གྲྭ་ཚོགས་པ་སོགས་ལས་འཆར་རྣམས་བཀའ་ཁྲི་མཆོག་དང་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ལ་ངོ་སྤྲོད་གནང་།

བཀའ་ཁྲི་བློ་བཟང་སེང་གེ་ཡིས་གསོལ་ཚུགས་ཐོག་ཕེབས་པའི་བོད་མི་ཚོ་གཏམ་བཤད་གནང་དོན། ད་ཐེངས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ཨ་རིའི་ནང་ཡོང་བ་ཐོག་མ་ཡིན་ལ། གྲོས་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་དང་། བོད་དོན་ཐོག་ཨ་རི་གཞུང་ངོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་དགོས་པར་ནན་བརྗོད་བྱས་ཡོད། དེ་མིན་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་མི་གསར་བ་ཁ་ཤས་ཡང་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་བོད་དོན་ཆེད་འབྲེལ་མཐུད་ཡོང་བར་བཟོས་ཡོད། གང་ལྟར་མཛད་རིམ་རྣམས་ལམ་ལྷོང་བྱུང་ཡོད་པ་སོགས་དང་། འཛམ་གླིང་གང་སར་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་ང་རང་བཀའ་བློ་ཁྲི་བ་ལངས་སྐབས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་དོན་དུ་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་དམ་ཅ་ཕུལ་བ་ལྟར་མུ་མཐུད་དུ་འབད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཆོད་སེམས་ཡོད། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ནི་མི་གཅིག་གིས་སེལ་དཀའ་བ་ཞིག་མིན་སྟབས།   ཚང་མས་མཉམ་རུབ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་གནང་།

Posted in Uncategorized | མཆན་འདེབས།

༧རྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་རོལ།

Posted in Uncategorized | མཆན་འདེབས།

བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་དང་འཛམ་གླིང༌།

ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ།
ཉིན་ཞིག་ལ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཞིན་ཊོན་ནང་ཁྱི་ཚོང་འདུས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའམ་འདུ་འཛོམས་ཤིག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན། མཛད་སྒོ་དེའི་ཐོག་ཁྱི་བདག་མང་པོ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁྱི་ལ་མཛེས་ཆས་སྤྲས་པ་དང་བཟོ་ལྟ་དོད་པ། གཙང་སྦྲ་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ་དཔྱིད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དྲོད་འཇམ་འདིའི་འོག་ཡར་འགྲོ་མར་འགྲོ་བྱེད་བཞིན་འདུག དེ་གར་བང་རིམ་ལྟར་སྒྲིག་པའི་གུར་ཆུང་དེ་དག་གི་ནང་ཁྱི་ཡི་རྒྱན་ཆ་དང༌། ཁྱི་ཡི་འདོགས་ཐག ཁ་ཟས། སྨན། རྩེད་ཆས། གདན། ཁང་པ། ཁྱི་ཡི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་སོགས་བཙོང་བ་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་མི་ཚབ་དང༌། ལག་ཤེས་པ་མི་སྒེར། ཁྱི་ཡི་སྨན་པ། ཁྱི་ལ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་གང་ཡོད་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱི་ཡི་སྐོར་གང་ཤེས་པ་རྣམས་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་དང་གཟིགས་སྟོན་གནང་བཞིན་འདུག སྤྱིར་ནུབ་གླིང་འདིར་མིའི་རིན་ཐང་ལ་བརྩི་འཇོག་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྩི་སྲུང༌། རང་དབང་དང་དམངས་གཙོ་ནི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་སྤྱོད་བཞིན་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། ནུབ་ཕྱོགས་པ་འདི་ཚོས་དུད་འགྲོ་ཁྱི་ལའང་རིན་ཐང་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤྲོད་པ་དང༌། དོ་སྣང་ཆེ་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པ་འདི་དག་མཐོང་ཡོང་དུས། རང་ཉིད་སྐྱེས་སའི་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྲང་ལམ་དང་འབྲོག་པའི་རྩྭ་ཐང་སོགས་སུ་བདག་མེད་ངང་འཁྱམས་པའི་ཁྱི་དང༌། དབྱར་ཁའི་ཚ་འོག་དང་དགུན་ཁའི་གྲང་ངར་ཁྲོད་གངས་ལྗོངས་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་བོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འབྲོག་ཁྱི་རྣམས་ཡིད་ལ་རང་དབང་མེད་པར་དྲན་ཞིང་སེམས་ལ་འཁོར་བ་ན། བོད་ཀྱི་ཁྱི་ཡི་སྐོར་ལ་བྲིས་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁ་ཤས་བཀླགས་ཏེ་ཞིབ་འཇུག་གི་ཚུལ་དུ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པ་ཡིན། བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་གཟུགས་ཕུང་ཆེ་ལ་དཀྱིལ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ས་སྒང་དང༌། རི་བོ། ཐང་གཤོངས། རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་འདབས་རོལ་གྱི་མཐོ་སྒང་མི་མང་དང་མཉམ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། འབྲོག་ཁྱི་འདིའི་རིགས་རྒྱུད་ནི་ཁྱི་ཡི་རིགས་གང་ཞིག་ནས་མཆེད་པའི་གཞི་འཛིན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་ཞིག་མི་འདུག སྤྱིར་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་གསལ་བ་ནི་”གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ ༡༡༠༠ ཙམ་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད”ཅེས་བརྗོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་གངས་ཅན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་སྟབས། བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡ་དང་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་གི་བརྒྱུད་དུ་ལྷག་སྟེ་འཚོ་སྡོད་བྱས་པ་ལས། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཐུབ་མེད་པ་གསལ་པོ་གསལ་རྐྱང་རེད་འདུག བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ས་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་འདབས་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁུལ་བལ་ཡུལ་དང་འབྲུག གངས་ལྗོངས་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་བཅས་རེད། བོད་ས་མཐོ་རུ་འཚོ་བའི་འབྲོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲོག་ཁྱི་འདི་སྦྲ་ཁྱིམ་དང་དགོན་སྡེ་སྲུང་ཆེད་སྒོ་འགྲམ་དུ་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་ལ། འབྲོག་པ་མང་པོས་ཉིན་དཀར་ལྕགས་ཐག་དང་ཀོ་ཐག་གིས་བཏགས་ནས་མཚན་མོ་གློད་ཀྱི་ཡོད། དེ་མིན་འབྲོག་པ་ཚོས་དགུན་ས་ནས་དབྱར་ས་སྤོར་དུས། འབྲོག་ཁྱི་འཚེར་ཤུལ་དུ་བཞག་སྟེ་འཚེར་ས་དང་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ། བྱིས་པ་དང་བུད་མེད། སྦྲ་གུར་བཅས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༠༠ སྟོད་ཙམ་ལ་ནུབ་གླིང་བ་ཁ་ཤས་བོད་དུ་འབྱོར་སྐབས་བོད་ཀྱི་ཁྱི་ཡི་སྐོར་ལ་ཤེས་རྟོགས་དང་དོ་སྣང་ཅུང་ཙམ་ལས་མི་འདུག སྔ་མོ་བོད་དུ་སླེབས་པའི་འགྲུལ་བཞུད་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་མཐོང་ཡང༌། བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱིའི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་ཕྲན་བུ་ཙམ་ལས་ཞིབ་བརྗོད་བྱས་མི་འདུག མཱར་ཁོ་ཕོ་ལོ་ Marco Polo ཡིས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱིའི་སྐོར་ལ་བྲིས་ཡོད་པ་ནི་ “ཁྱི་དེ་དག་གི་གཟུགས་བོངས་ནི་བོང་བུ་ལྟར་ཆེན་པོ་འདུག” ཟེར། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་མཁན་ཚོས་གཟུགས་བོངས་ཆེ་ལ་དྲག་རྩུབ་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱིའི་སྐོར་ལ་བྲིས་ཡོད་པ་ནི “བོད་ཀྱི་ཁྱི་མང་པོ་སྤྱིར་བཏང་ཞིག་མིན་པར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཚོ་སྤུ་རིང་ལ་ནག་པོ་འོད་ཁྱུག་ཁྱུག ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ་ཤེད་སྟོབས་ལྡན་པ། དེ་ཚོ་ཟུག་སྐབས་ཉེན་བརྡ་དང་དངངས་སྐྲག་ཅིག་སྟེར” ཞེས་བཀོད་འདུག སྤྱི་ལོ་ ༡༨༠༠ ནང་འགོ་གཙོ་སཱ་མུལ་ཊུར་ནེར་ Captain Samuel Turnerབོད་ནང་ཁྲི་ཞོ་བླ་མའི་སྲིད་དབང་གནང་སྐབས་ཡིག་ཆའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཁྱི་ཆེན་པོའི་སྐོར་གླེང་བ་ནི་ “གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཁང་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག དེའི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཤིང་གིས་བཟོས་པའི་ར་བ་ཞིག་གི་ནང་གཟུགས་བོངས་ཆེན་པོའི་ཁྱི་མང་པོ་བཅུག་འདུག དེ་དག་ནི་ཧ་ལས་པའི་ཤེད་སྟོབས་ཆེ་ལ། སྐད་ཟུག་ཆེན་པོ་འདུག” དེ་ལྟར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་འདུག སྤྱི་ལོ་ ༡༨༤༧ ནང་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པའི་དབྱིན་གཞུང་གི་སྐུ་དྲག་ཧཱར་ཌིན་ཇེ་ Lord Hardinge ཡིས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ “ཚེ་རིང” ཟེར་བ་ཞིག་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་མོ་བེ་ཁུ་ཁྲོ་རེ་ཡ་ Victoria ལ་ཕུལ་འདུག དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༡༨༥༩ ནང་དབྱིན་ལན་དུ་བོད་ཁྱི་ཡི་གཟིགས་སྟོན་ཐོག་མ་དེ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༣ ནང་དུ་ཁེན་ནེལ་ཚོགས་པས་ Kennel Club ཁྱི་ཡི་རིགས་ ༤༠༢༧ ཡོད་པའི་པར་སྒྲོམ་ཞིག་ཐོག་དང་པོ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པ་དང༌། “བོད་ནས་ཡོང་བའི་ཁྱི་ཆེན་པོ” དེ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱིས “བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི” Tibetan Mastiff ཞེས་མིང་འདོགས་ཐོག་མ་གནང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༤ ནང་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་སྲས་ཝ་ལེ་སུ་ Wales ལ་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་གཉིས་ཐོབ་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༥ ལོའི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ནང་ཨཱ་ལེ་སཱན་ཌི་རཱ་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་འབྲོག་ཁྱི་གཟིགས་སྟོན་བྱས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༨ ནས་བཟུང་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཡོ་རོབ་ཏུ་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ཉུང་ངུ་ཞིག་འཁྱེར་འདུག སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༨ ནང་སྐུ་ཞབས་ཁོ་ལོ་ནེལ་ Colonel  དང་ལྕམ་བྷེ་ལེའེ་ Bailey གཉིས་བོད་དང་འབྲས་ལྗོངས། བལ་ཡུལ་དུ་སྲིད་དོན་ཕྱག་ལས་གནང་སྐབས། བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་བཞི་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་འཁྱེར་འདུག སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཙམ་ལ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཨེ་སེན་ཧོ་ཝེར་ Eisenhower ལ་བོད་ནས་འབྲོག་ཁྱི་གཉིས་འབྱོར་འདུག་ལ། འབྲོག་ཁྱི་དེ་གཉིས་ཨ་རིའི་དཀྱིལ་ནུབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བདག་གཉེར་བྱས། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་འབྲོག་ཁྱི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་གོ་མེད་ཚོར་མེད་དུ་གྱུར། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༩ ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ཁ་ཤས་བལ་ཡུལ་དང་རྒྱ་གར་ནས་ཨ་མེ་རི་ཀ་ལ་ཕྱིར་གཏོང་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ནང་༼ཨ་མེ་རི་ཀ་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་མཐུན་ཚོགས༽ཞེས་པ་ཞིག་གསར་འཛུགས་གནང༌། དེ་ནས་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ཐོ་འགོད་གནང་བ་དང༌། རིམ་བཞིན་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ནང་དར་ཁྱབ་བྱུང་འདུག དུས་རབས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་འདྲིས་དང་ཉེ་བོ་བྱུང་ཡང༌། འབྲོག་ཁྱི་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་གཏད་འཁེལ་བ་ཞིག་དང༌། རྒྱུས་ལོན་ཐུབ་པར་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་དང་གསལ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཞིག་རེད་འདུག སྤྱིར་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་ལྟ་སྲུང་བ་ཅི་བཞིན་འབྲོག་པའི་འཚོ་བའི་ནང་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་དང༌། གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་བུད་མེད་དང་བྱིས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་འབྲོག་པའི་འཚོ་བའི་ནང་དགོས་མཁོ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། ནུབ་གླིང་ནང་འབྲོག་ཁྱི་ཡོད་པའི་མི་ཚོས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་ཁྱིམ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་སྲུང་བར་སྤྱང་གྲུང་ཆེ་ལ་བློ་སྟོབས་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། ནུས་ཤུགས་ཆེ་ལ་རྒོལ་འཛིང་ལྡན་པའི་ཁྱི་ཞིག་རེད། ད་དུང་འབྲོག་ཁྱིའི་མིག་ཤེས་གསལ་ལ་རྣ་ཤེས་རྣོ་བ། ཤེད་སྟོབས་ཆེ་ལ་སོ་རྣོ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྱི་ཞིག་རེད་འདུག་ཟེར། ནུབ་གླིང་ནང་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་དར་ཁྱབ་ཕྱིན་པ་ནས་བཟུང༌། འབྲོག་ཁྱི་ཡི་རིན་ཐང་ཆེ་རུ་སོང་བ་དང་འཛམ་གླིང་ཁྱི་ཡི་ཁྲོམ་རའི་ནང་བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་དར་མ་ཞིག་ལ་ཨ་སྒོར་ཁྲི་བཞི་དང་ལྔའི་བར་སྤྲོད། འབྲོག་པའི་ཁྱི་ཕྲུག་ཞིག་ལ་ཨ་སྒོར་སྟོང་ལྔ་ནས་ཁྲི་གཅིག་གི་རིན་ཐང་ལྡན་ཡོད་འདུག བོད་ཀྱི་འབྲོག་ཁྱི་ནི་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱས་པའི་འབྲོག་པའི་སྦྲ་ཁྱིམ་དང་གྲོང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་སྲུང་བར་ཕན་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ནང་ཁྱིམ་སྲུང་ལ་ཕན་ཞིང༌། རྐུན་ཇག་དང་སྤྱང་ཀི་སོགས་འགོག་སྲུང་ཐུབ་མཁན་གྱི་ཁྱི་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་རེད།

Posted in Uncategorized | མཆན་འདེབས།

བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་དང་བཀའ་ཟུར་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཕེབས་པ།

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ཉིན་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་དང་བཀའ་ཟུར་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཕེབས་ཏེ་ཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་གནང་བ་དང༌། སྐབས་དེར་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བློ་བཟང་སེངྒེ་ཡིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། བྱབྱཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ནང་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ། འདི་ནི་ངས་བཀའ་བློན་ཁྲི་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཁུར་བླངས་ནས་བཟུང༌། ཝ་ཞིན་ཊོན་དུ་ཡོང་བ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་ནི་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་བློ་ཐག་ཉེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ནང་གི་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཞིག་རེདབྱབྱ ཅེས་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་དང་བཙན་གནོན་སྐོར་ལ་གསུང་དོན། བྱབྱསྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ནང་བོད་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་སྐད་འབོད་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ལ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིར་འོས་འཚམས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་དྲག་གནོན་དང་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་བཏང་སྟེ་བོད་མི་རྣམས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་གནས་སུ་ལྷུང་ཡོད། བོད་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དྲག་གནོན་འོག་བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་སྐད་ཡིག ཁོར་ཡུག་སོགས་ལ་གཏོར་བཅོམ་དང༌། གཉའ་གནོན་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་བཞིན་ཡོདབྱབྱ ཅེས་དང༌། ད་དུང་བཀའ་ཁྲི་ཡིས་བོད་དོན་ཆེད་ཨ་རིའི་གཞུང་ནས་མུ་མཐུད་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་རྒྱུ་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད། དེ་མིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་དང༌། ད་ལྟའི་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དམངས་གཙོའི་འཕེལ་རིམ་སོགས་ལ་འགྲེལ་བཤད་གནང༌། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་གཞུང་དམངས་གཉིས་ནས་བོད་མི་ཚོར་ད་བར་སེམས་ཐག་ཉེ་བོས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུས། ཐེངས་འདིའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེས་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་གནང་སྐབས་གསུང་དོན། ད་ལྟ་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་མི་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བོད་མདོ་སྨད་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ལོར་དམར་དམག་རྒྱང་བསྐྱོད་ཆེན་མོའི་སྐབས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་སླེབས་ཏེ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ་མ་ཟད། བོད་མི་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་བརྟེན། བོད་མིའི་སེམས་ནང་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཡོད། དེ་རྗེས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ ལོར་དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་ཟེར་བ་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༦ ལོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སྐབས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་བོད་མི་མང་པོ་དམར་གསོད་བཏང་བ་དང༌། མུ་གེས་ཤི་བ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཚད་མེད་སྤྲད་དེ་རྨ་ཁ་གཉིས་པ་བཟོས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྔ་བ་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཟེར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཏེ་དགོན་སྡེ་ཁག་ནང་ཆོས་དད་རང་དབང་ལ་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བར་བརྟེན། བོད་མི་ཚོའི་སེམས་ནང་རྨ་ཁ་གསུམ་པ་བཟོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྐོར་གནས་ཚུལ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང༌། དེ་ལྟར་ཐེངས་འདིའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ཊོམ་ལཱན་ཊོ་སིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཉན་ཞིབ་དང༌། བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་འདུག

Posted in Uncategorized | མཆན་འདེབས།

Posted in Uncategorized | མཆན་འདེབས།